سۆرانى و 53 شاگرتێن قوتابخانێن سهدام حهليم يووسڤ يهك ژ داخوازێن سهرۆكێ عيراقێ يێ بهرێ سهدام حسێن ئهو بوو كۆ پشتى چوونا خوه عيراقهكه ژ كاڤلان ل پهى خوه بهێله. ئهگهر مرۆڤ ل رهوشا عيراقێ بنهره، مرۆڤ ب ههسانى دبينه كۆ ئهو داخوازا وى پێك هاتيه. ل باشوورێ كوردستانێ، وهكه پهرچهيهكه عيراقێ، مرۆڤ چقاسى ل وان كاڤلان ل كۆلانان راست نهيێ، لێ ديسا ژى ب ههسانى مرۆڤ دكاره ل كاڤلێن مهنتهليته و زهنيهتا سهدام د وارێ چاپهمهنى و نڤيسكاريێ ده راست بێ. ههر چهندى ئهو نامهيا كۆ ٥٣ نڤيسكار و كهسايهتێن كۆ ب سۆرانى دنيڤيسينن ژ بۆ من نه جهێ ماتمايينێ به، لێ ديسا ژى ميناكهكه ژ بهردهواميا وێ مهنتهليته و زهنيهتا كۆ زێدهيى سيه و پێنج سالان باندۆرا خوه ل سهر هش و بير و مهژيێ ڤان كهسان كريه. بێ گومان، مافهكى رهوايه ئهگهر ئهو بخوازن سۆرانى ژ بۆ خوه و ههرێمێن كۆ ئهو لێ دژين ژ كوردستانێ بكن ستاندارد، لێ تراژهديا مهزن د نيڤێ دويهم ژ مهسهلێ دهيه كۆ دخوازن ئهو زاراڤايێن كوردى يێن دن بكن مالێ موزيخانهيان كۆ تهنێ ژ بۆ چارهسهركرنا سهقهتيێن زاراڤايێ سۆرانى ببن ئاليكار. ب ڤێ زهنيهتا نهخوهش و سهدامى دخوازن زمانێ ئهحمهدێ خانى و فهقيێ تهيران و مهلايێ جهزيرى ل كوردستانێ قهدهخه و پاشگوه بكن. ههولدانێن وسا ب ئاليكاريا دهولهتا ترك ژ دهستپێكا سهدسالا چوويى ده ل كوردستانێ دبن، لێ ههرجار مانه گرێدايى باندۆرا سياسهتان. تشتێ نوو د ڤێ دهربارێ ده كۆ ئهڤ دهنگێ قرێژ ژ هێلا ههلبهستڤان و نڤيسكارێن سۆران ده بلند دبه. ههردهم د پراتيكێ ده ل ههرێمێن سۆرانياخێڤ موامهلهيا دژمنان ب كورمانجيێ ره دبوو و نها ژى ئهڤ موامهله بهردهوامه. ل توركيێ چاوا كۆ كورمانجى مينا زمانێ گونديان، زمانێ كۆ نكاره ببه زمانێ نڤيساندن و ئافراندنێ، زمانێ خهلكێن چيايى كۆ دڤێ ژ هۆلێ بێ راكرن و ژ ئهنتيكخانهيان ره ببه مال، ل سلێمانيێ ژى ب ڤى چاڤێ بچووك ل كورمانجيێ تێ نهرين. وهكه ميناك، ب دههێ جاران شێركۆ بێكهس د ههڤپهيڤينێن خوه ده گاڤا پرسا ئهدهبياتا كوردى ل سووريێ ژێ دبه، تهنێ ناڤێن چهند دۆستێن خوه يێن عهرهبينڤيس دزانه و وان دبێژه. ههروهها ل سلێمانيێ ژى ئهگهر ژ بلى سهليم بهرهكاتێ عهرهبينڤيس يهك ژ نڤيسكارێن كورد ژ سووريێ نههاتيه خهلاتكرن يان ژى ڤهخوهندن.
دهما قورهيشيان دهرباسبوويه كاكا: سۆسرهتا ڤان رهوشهنبير و نڤيسكارێن مهژى سهقهت ئهوه كۆ نكارن خوه ژ دهرڤهيى ميناكا عهرهب، فارس يان ژى تركان ببينن. گاڤا كۆ قالا بيانيان دبه ژى، وێ قالا وان دهردۆرێن نازيست ئان ژى فاشيست يێن كۆ دهستهلاتداريێن عهرهبان د بن باندۆرا وان ده مابوون ده، دكن. ميناكا زمانێ عهرهبى ژ خوه ره دكن نموونه كۆ زمانێ قورانێ ههموو عهرهب كرنه يهكزمان و ئهو زمانێ قورئانێ ژى بخوه دهڤۆكا عهشيرا قورهيش بوو. ئانگۆ دهڤۆكا يهك عهشيرێ ل جهم عهرهبان بوو ستاندارد و ههموو عهرهب د ريا وێ ره خوه مينا يهك ملهت و يهكزمان دبينن. ئهڤێن سۆرانى ئاخێڤ ژى دهڤۆكا ههرێما خوه، سلێمانيێ، ددن بهرامبهرى دهڤۆكا قورهيشيان و دخوازن سهربۆرا عهرهبان ل سهر كوردان ژى كۆپى بكن. ل ڤر دو خالێن گرنگ تێنه ژ بير كرن، يهك ژێ كورد نه عهرهبن و تايبهتيا زاراڤا و زمانێ ههر ملهتهكى ژ يێ دن جودايه. يا دن ژى ئهوه كۆ زێدهيى ههزار و چارسهد سالى د سهر ڤێ سهربۆرهيا عهرهبان ره دهرباس بوويه و دهم ژى وسا نيشان دده كۆ ڤێ چارهسهركرنێ ژ عهرهبان و زمانێ وان ره ب ههزارێن پرۆبلهمان ب خوه ره ئانينه. ژ بلى چارچۆڤهيا ئۆلى يا ڤێ مهسهلێ، ت قورانێن كوردان ژى ب سۆرانى تونهنه. بهرهڤاژى وێ، ههموو كلاسيكێن كوردان يێن كهڤن ب كورمانجى نه و تهمهنێ نڤيساندنا سۆرانى ناگهێژه دوسهد سالي. ئيجا ئهڤ ٥٣ كهس، چاوا دكارن زمانێ مه يێ كۆ، ب كێمانى، ژ چارسهد سالى ده پێ تێ نڤيساندن و حهتا رۆژا ئيرۆ هاتيه، وێ قهدهخه بكن و ل شوونا وێ دهڤۆك، لههجه و زاراڤايێن خوه ب جه بكن. گهلۆ ئهڤ نه داخوازهكه سۆسرهته؟
ئاليێن سياسى يێن ڤێ بانگا قرێژ، دهما مرۆڤ ل پرسگرێكا زمانێ كوردى ل باشوورێ كوردستانێ دنهره، مرۆڤ ئهشكهره دبينه كۆ سهركێشيا سۆرانيپهرهستيێ يهكيتى نشتمان دكه. پرانيا ڤان ٥٣ ئان، ئهگهر ئهم نهبێژن ههموو، د بن سيوانا ڤێ پارتيێ ده مينا ئهسكهران كار دكن. تێكليا وان ژ تێكليهكه رهوشهنبيرى بێتر تێكليهكه ئهسكهران ب برێڤهبهريێ رهيه. ژ بهر كۆ پرانيا كوردێن باشوورێ كوردستانێ سۆرانياخێڤن، ئهڤ يهك دبه سهدهم كۆ ههر دو پارتيێن سهرهكه د مژارا بجهكرنا سۆرانيێ و پاشگوهكرنا كورمانجيێ ده تێكهڤن پێشبازيێ. ژ بۆ قهزهنجێن پارتيتيێ و بهرژهوهنديێن رێخستنى ههتانى ب برێڤهبهريا پارتيا دهموقرات ژى، كۆ گهلهك ژ وان نه سۆرانياخێڤن، ب سۆرانى كارێ خوه دكن. بالكێشه كۆ د چاپهمهنيێ ده، د ئالاڤێن راگهاندنێ ده، ههتانى ب كورمانجياخێڤان، ژ بهر سهدهمێن سياسى، ب سۆرانى داخڤن. ژ بلى چهند دهمێن كۆ ب خهلكێن بههدينان ره بن، نه سهرۆكوهزير و نه ژى سهرۆكێ ههرێمێ ب كورمانجى نااخڤن، تهڤ كۆ كورمانجى زمانێ وانه. ل ڤێدهرێ رهدكرنا ههولدانێن ژهۆلێراكرنا كورمانجيێ ژ هێلا سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ ڤه جهێ رێزێيه، لێ ژ بهر بهرژهوهنديێن خوه يێن پارتيتيێ يێن تهنگ گاڤێن وێرهك ژى ژ بۆ بجهكرنا كورمانجيێ ل كێلهكا سۆرانيێ نايێنه ئاڤێتن. ئهڤ ژى جهێ مخابنيێيه. تشتێ كۆ بالا من كشاند ئهوه كۆ، ئهز ل چهند نڤيسكار و رهوشهنبيرێن دوهۆكى يان ژى زاخۆيى راست هاتم، وان ژ من دخوهست كۆ ئهم (كوردێن پهرچهيێن دن) تێكلى ڤێ مهسهلا وان و زمان نهبن، ئهو كورمانجن و ئهو ب خوه دخوازن تهنێ سۆرانى ببه ستاندارد. بالكێش بوو كۆ ههموو كهسێن كۆ ئهڤ يهك دگۆتن ئهندام و ئاليگرێن يهكيتى نشتمان بوون!
چاره چيه: د باوهريا من ده نه ئهڤ ٥٣ كهس و نه ژى ٥٣ ههزار عهسكهرێن وان كۆ ههبن، دكارن كورمانجيێ ژ هۆلێ راكن. وسا ژى من نهديتيه كۆ يهك رهوشهنبير يان نڤيسكارێ كورمانج دۆزا ستانداردكرنا كورمانجيێ و ژهۆلێراكرنا سۆرانيێ كريه. ئهگهر تشتهكى وسا بێ گۆتن ژى، ئهمێ ل ههمبهر دهركهڤن. ههر دو زاراڤا، دكارن ل كێلهكا ههڤ و ب ههڤ ره ل سهرانسهرێ باشوورێ كوردستانێ ببن ستاندارد.
|